De melding ziet op het niet voldoende uitoefenen (door de bank) van de in de Wwft (Wet ter voorkoming van witwassen en financiering terrorisme) opgenomen poortwachtersrol. De melder is van mening dat de leiding van de bank persoonlijk tuchtrechtelijk verwijtbaar heeft gehandeld. Ter onderbouwing verwijst melder onder andere naar de schikking die de bank en het Openbaar Ministerie (OM) hebben getroffen.
De Algemeen directeur is naar aanleiding van de ingediende melding onderzoek gestart. Op grond van de uitkomsten van het onderzoek ziet de Algemeen geen aanleiding een tuchtklacht voor te leggen en sluit hij het dossier.
Lees hieronder de samenvatting van de uitspraak van de Tuchtcommissie Banken van 17 juni 2025 of klik op de link voor volledige beslissing: TRB-2025-4629-AD.
De Algemeen directeur geeft in zijn beslissing eerst aan hoe hij te werk is gegaan. Zijn onderzoek is gestart met het bestuderen en analyseren van het “Feitenrelaas Guardian”, opgesteld door het OM (publicatie april 2021), daarnaast heeft hij (nadere) informatie bij de bank opgevraagd. De bank heeft de gevraagde informatie verstrekt.
In de verdere loop van het onderzoek heeft de Algemeen directeur nog diverse informatieverzoeken uitgezet bij de bank. Ook deze zijn door de bank beantwoord. De informatie inclusief de reacties van de bank vormden een (onderzoeks)dossier van aanzienlijke omvang. Het laatstelijk toegevoegde stuk is ontvangen op 6 februari 2025. Ook zijn, ter inzage van (specifieke) informatie, meerdere bezoeken aan de bank gebracht. Daarnaast zijn er (hoor)gesprekken gevoerd (laatstelijk op 12 september 2024). Hiervan zijn gespreksverslagen opgesteld. Het schriftelijke (onderzoeks)dossier heeft zijn eindvorm en -omvang gekregen op 6 februari 2025.
In zijn beslissing geeft de Algemeen directeur de kaders aan waarbinnen de tuchtrechtelijke beoordeling plaatsvindt. Het (bancair) tuchtrecht kent een eigen (zelfstandig) toetsingskader en dit bestaat dus naast het toetsingskader van (bijvoorbeeld) het strafrecht. Tuchtrecht en strafrecht dienen verschillende doelen.
De Algemeen directeur merkt in zijn beslissing op (en hier vereenvoudigd weergegeven) dat het bancair tuchtrecht uitsluitend ziet op het persoonlijke gedrag van een banking professional (bankmedewerker). Daar waar wordt vastgesteld dat de bank als instelling is tekortgeschoten in de uitvoering van een wettelijke taak, maakt dat nog niet dat in tuchtrechtelijke zin (lees: in gedragsrechtelijke zin) verwijten te maken zijn jegens de (individuele) bankmedewerkers die voor het functioneren van de bank eindverantwoordelijkheid dragen.
De Algemeen directeur stelt vast dat toen de bankierseed en het daaraan verbonden bancaire tuchtrecht hun intrede deden (startpunt voor de tuchtrechtelijke beoordeling), waren de eerste signalen al bij de bank binnengekomen (aanschrijvingen door toezichthouder DNB) waarin erop werd gewezen dat de uitvoering van de uit de Wwft voortvloeiende poortwachtersrol tekortschoot bij haar businessonderdeel Private Banking Nederland.
De bank heeft naar aanleiding daarvan een (op dat businessonderdeel betrekking hebbend) herstel- en verbetertraject op touw gezet. Vervolgens bleek ook dat bij andere bedrijfsonderdelen de uitvoering van de poortwachtersrol tekortschoot. En uiteindelijk bleek dat het tekortschieten van de bank in de uitvoering van de uit de Wwft voortvloeiende poortwachtersrol een zodanig breed bereik had dat eind 2018 is besloten tot een gecentraliseerde aanpakmethode middels lancering van het zogeheten Detecting Financial Crime-programma (DFC).
Binnen het tuchtrechtelijk kader dient te worden beoordeeld of de bankmedewerkers op wie de melding betrekking heeft een tuchtrechtelijk verwijt kan worden gemaakt.
Uit het onderzoek van de Algemeen directeur blijkt dat de tekortkoming in de uitvoering van de poortwachtersrol binnen de bank over een lange periode heeft plaatsgevonden en dat in die periode verschillende stappen zijn gezet. Deze stappen (de herstel- en verbetertrajecten) bleken achteraf onvoldoende effectief. Dat deze stappen achteraf niet effectief bleken maakt nog niet dat het tuchtrecht in beeld komt, zo stelt de Algemeen directeur. Dat kan echter anders worden, geeft de Algemeen directeur in zijn beslissing aan, indien op voorhand kenbaar (voorzienbaar) was dat die decentrale herstel- en verbetertrajecten onvoldoende effectief zouden zijn. Dan wel anderszins kan worden gesproken van onvoldoende zorg betrachten in het besluitvormingsproces aangaande het adresseren en verhelpen van de gesignaleerde tekortkomingen.
Uit het onderzoek zijn echter geen zaken naar voren gekomen die in die richting wijzen. Zo zijn er geen indicaties gevonden dat is geknepen op budget of anderszins ‘business boven compliance’ is gesteld. De Algemeen directeur ziet evenmin aanleiding om te concluderen dat spoediger op het spoor van een gecentraliseerde aanpakmethode had kunnen worden overgegaan.
De Algemeen directeur ziet onvoldoende aanleiding om een (tucht)klacht voor te leggen aan de Tuchtcommissie Banken en gaat over tot sluiting van het dossier.
Let op: Deze samenvatting is een vereenvoudigde weergave van een officiële uitspraak of beslissing. De tekst is bedoeld om de belangrijkste punten begrijpelijk uit te leggen. Er kunnen geen rechten aan deze samenvatting worden ontleend. Alleen de officiële uitspraak is volledig en juridisch bindend.